قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
5123
تاريخ الفي ( فارسى )
قشلاق رفت و سرداران عراق عجم به خدمت آمدند ، بجز امير باباچى گاورودى . و چون امير بايسنقر متوجه او شد ، به ملازمت او آمده در ركاب شاهزاده به قراباغ شرف بساط بوس دريافت . و ايلچيان ختا كه به هر ولايت نزد شاهزادگان و امرا رفته بودند در اين سال [ 562 الف ] در سمرقند جمع شدند و روانهء ختا شدند . و ميرزا الغ بيگ در اين سال به بناى رصد قيام نمود و صلاح الدين موسى قاضىزادهء رومى و مولانا على قوشچى « 1 » و مولانا غياث الدين جمشيد كاشانى و مولانا معين الدين كه او نيز از كاشان آمده بود ، به درگاه شاهزاده عاليمقدار بودند . و در شمالى سمرقند مايل به مشرق آن بنا بنياد شد . و چون شرح وضع گنبد و نقوش و هيأت افلاك و دواير و صور اقاليم و غير ذلك بر وظيفهء فنّ تاريخ نيست ، طىّ نموده بر سر كار خود كه شرح احوال پادشاهان عظيم الشأن اقاليم سبعه به قدر علم است رفت . و گوهرشاد آغا ، والدهء ميرزا الغ بيگ به موجب التماس آن جناب با ميرزا محمد جوكى در اين سال از هرات به سمرقند رفت و چند روز نزد فرزند ارجمند بوده به هرات معاودت نمود . و ميرزا الغ بيگ عزم يورش مغولستان نمود و به آقبلاغ رفته و امير اسكندر و امير هرىملك « 2 » و امير بايزيد به رسم منقلاى به ايلغار روان شدند و ملك اسلام از طرف مغول آمده صورت اطاعت حكام آن ولايت به عرض رسانيد . و ميرزا الغ بيگ به سمرقند معاودت نمود . و ميرزا عبد الله بن ميرزا الغ بيگ در اوايل رجب اين سال متولّد شد . « 3 » و از جانب امرا كه به ايلغار رفته بودند خبر رسيد كه سرداران مغول شير محمّد اغلان و سارق اغلان و صدر اسلام را همراه به سمرقند مىآوريم . و در شانزدهم رمضان امرا و مغولان به سمرقند آمده و رعايت يافتند . و ميرزا الغ بيگ ايشان را طوى داده به انواع انعام خوشدل گردانيد . و خبر كشته شدن پسر قمر الدين بر دست امراى مغول و فرار برادر ديگرش به سمرقند آمد . و بعد از چند روز پسر قمر الدين نيز به سمرقند آمد و بعد از دو سه ماه امراى مغول همراه وى به ميرزا الغ بيگ خبر رسيد كه امراى مغول به اتفاق به طرف جته گريختند و ميرزا الغ بيگ سوار شده در كجكيه ييلاق به ايشان رسيد « 4 » و جمعى گرفتار شدند . و امرا به تعاقب ديگران مأمور شده و مجموع به دست افتاد . و در اين سال آنچه در مملكت مصر و شام سانح شد آن است كه ابراهيم ، پسر امير مؤيد بىحضور شد و ايام بيمارى او امتداد يافت و به همان بىحضورى درگذشت و ملك مؤيد را
--> ( 1 ) . علاء الدين على بن محمد سمرقندى معروف به قوشچى . ( 2 ) . هرى ملك ، پسر يادرگار برلاس . ( 3 ) . و در خردسالى درگذشت . ( 4 ) . م : در كجكيه به ييلاق ايشان رسيد .